Wat is social return?

Social return (ook wel social return on investment, SR of SROI) is een instrument voor met name gemeenten, om sociale doelstellingen te realiseren bij aanbestedingen en bij het verlenen van subsidie en vergunningen. Veelal gaat het om het creëren van (extra) werkplekken voor de doelgroep van de participatiewet en de banenafspraak uit het sociaal akkoord of andere groepen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Waarom social return?

Het hogere doel van social return is om meer mensen volwaardig duurzaam aan het werk te helpen. Social return zorgt ervoor dat een investering door een gemeente of landelijke overheid, naast het “gewone” rendement ook een concrete sociale winst (return) oplevert. Het accent ligt op het terrein van werkgelegenheid van mensen die een uitkering ontvangen of mensen met een andere afstand tot de arbeidsmarkt.

Social Return On Investment (SROI) kun je op meerdere manieren realiseren:

1. Door binnen je eigen dienstverlening of organisatie vacatures of banen ter beschikking te stellen voor mensen die anders aan de kant blijven staan.

2. Afhankelijk van de aanbesteding of ruimte die een opdrachtgever je biedt, zou dit ook kunnen middels:

  • Vergroten van vakmanschap door het bieden van leer-/werkplaatsen en/of stageplekken
  • Het bieden en realiseren van opleidingsmogelijkheden voor mensen vanuit doelgroepen
  • Het faciliteren van bedrijfsbezoeken en voorlichting
  • Het verzorgen van of deelnemen in kennissessies, banenmarkten, etc
  • Via inkoop van producten of diensten bij sociale ondernemingen
  • Inzet van projectmanagement via Buitengewoon om baankansen binnen de divisies te realiseren
  • Tot stand brengen van duurzame samenwerking met de markt
  • Besparen op uitkeringen en/of SW-bedrijven helpen om inkomsten te genereren

3. Sociaal Inkopen

Voor welke aanbesteding geldt social return?

Waar social return in het leven is geroepen voor met name gemeenten, komt het tegenwoordig steeds meer bij andere aanbestedingen ook aan bod. Voor elke aanbesteding voor werken en diensten kan dan ook social return gelden. In de praktijk zie je dat met name voor aanbestedingen met een totale waarde van €200.000 of meer, social return wordt meegenomen. Het vertrekpunt is om bij deze aanbestedingen gemiddeld 5% van de aanneemsom, of 10% van de loonsom in te zetten voor het creëren van werkgelegenheid.

Kan een boete worden opgelegd als niet wordt voldaan aan de Social Return?

Ja, vaak gaat het om een contractuele verplichting. Wanneer hier niet aan wordt voldaan, dan kan een boete clausule gelden.

Wie verzorgt de begeleiding van de social return medewerkers?

De opdrachtnemer is zelf verantwoordelijk voor de begeleiding van de medewerkers. Wel kun je een gespecialiseerde partij, bijvoorbeeld een social enterprise als Buitengewoon, de opdracht geven om te helpen in de werving of begeleiding.

Wie behoren tot de doelgroep van social return?

Het gaat om mensen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken bij het overbruggen van de afstand tot de arbeidsmarkt. Zij zijn minimaal 3 maanden werkloos en staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf of de gemeente. Dit gaat om mensen die vallen onder de Participatiewet en om degenen die gebruik maken van de WSW-, WIA-/WGA-/WAO-, Wajong- of NUG-regeling. Ook voortijdig schoolverlaters behoren tot de doelgroep. Meer informatie hierover kun je vinden onder ‘Doelgroep & instrumenten’.

Verschil tussen de SROI verplichting en de banen-afspraak

De SROI verplichting is een contractvoorwaarde die gesteld wordt bij het gunnen van een opdracht middels het aanbestedingsproces. Indien een ondernemer wil meedingen in het krijgen van opdracht zal hij/zij moeten opstellen op welke manier de SROI verplichting zal worden voldaan. De banen-afspraak geldt niet alleen bij een aanbesteding maar is voor elk bedrijf met meer dan 25 werknemers van toepassing. Kabinet en werkgevers hebben in het sociaal akkoord van 2013 afgesproken om samen 125.000 extra banen te realiseren voor mensen met een ziekte of handicap tot 2026. Werkgevers moeten voor 80% van deze banen zorgen in de aankomende jaren. Meer informatie hierover kun je vinden bij Wet en regelgeving’.